Naar de inhoud
Van A tot Z ontzorgdAltijd en direct resultaatAlle expertise onder 1 dak
Kennis per wet

AI Act voor het MKB: wat nu geldt en wat jij moet doen.

De AI Act deelt AI-systemen in naar risico. Gebruik je AI in je bedrijf, dan gelden er nu al plichten, ook als je alleen ChatGPT of Copilot inzet. Hier lees je welke, met alle artikelen op een rij.

Onderdeel van AI-compliance voor het MKB.

Kort antwoord

De AI Act deelt AI in naar risico.

  • Verboden. Sociale scores of emotieherkenning op de werkvloer. Mag sinds februari 2025 niet meer.
  • Hoog risico. AI die meebeslist over mensen, of een veiligheidsonderdeel van een product is.
  • Transparantie. Chatbots en AI-inhoud: mensen moeten zien dat het AI is.
  • Minimaal risico. De meeste toepassingen, zoals een spamfilter of planningshulp.
Tijdlijn EU AI Act

Wat al geldt en wat nog komt.

De AI Act geldt sinds 1 augustus 2024 en gaat in stappen in. Stand op . Hoog risico is uitgesteld door de Digital Omnibus; de rest geldt al. De tijdlijn is niet op schaal.

  1. Verboden en AI-geletterdheid Verboden toepassingen mogen niet meer. Artikel 4 vraagt kennis bij je team.
  2. AI-modellen voor algemene doeleinden Regels voor aanbieders van GPAI-modellen.
  3. Transparantieplicht Artikel 50: zeg dat mensen met AI praten of AI-inhoud zien.
  4. Je bent hier
  5. Markering van AI-inhoud Ook generatieve systemen die er al waren, markeren hun uitvoer.
  6. Hoog risico, bijlage III Systemen die meebeslissen over mensen, zoals werving.
  7. Hoog risico, bijlage I AI als veiligheidsonderdeel van een product.

Bron: Verordening (EU) 2024/1689 (AI Act), met de wijziging door de Digital Omnibus.

Jouw plichten

Jouw plichten als je AI in je bedrijf gebruikt.

Meestal ben je gebruiksverantwoordelijke: je zet een AI-systeem in dat een ander heeft gemaakt. Dit zijn je plichten, met wat je concreet doet.

Zorg dat je team AI begrijpt

Artikel 4 vraagt dat je mensen genoeg weten van de AI-tools waarmee ze werken. Concreet: een training en een kort beleid. Sinds 2 februari 2025; de Digital Omnibus heeft de tekst aangepast.

Gebruik geen verboden toepassing

Artikel 5 verbiedt onder meer sociale scores en emotieherkenning op het werk. Concreet: loop je tools één keer na op deze lijst.

Houd toezicht bij hoog risico

Artikel 26: gebruik het systeem volgens de instructies, laat een mens meekijken, bewaar de logs en informeer je medewerkers. Vanaf 2 december 2027.

Meld een ernstig incident

Gaat er bij een hoog-risicosysteem iets ernstig mis, dan meld je dat eerst aan de aanbieder. Concreet: leg vast wie dat doet.

Elke datum en elk artikel op deze pagina is op 15 november 2026 nagekeken in de verordening en de Digital Omnibus (Verordening (EU) 2026/1744), en gecontroleerd door Babeth Vriend, CISO van Prometheus21.

Begrippen

Begrippen uit de wet die je steeds tegenkomt.

De wet maakt onderscheid tussen wie een AI-systeem maakt en wie het gebruikt. Wie het maakt of onder eigen naam op de markt brengt, is . Wie het inzet in het eigen bedrijf, is .

Grote taalmodellen zoals die achter ChatGPT heten . De regels voor die modellen gelden voor de makers, sinds 2 augustus 2025. Voor jou als gebruiker blijft de vraag waarvoor je het model inzet.

BegripAanbieder

Wie een AI-systeem ontwikkelt of onder eigen naam op de markt brengt. Pas je een systeem flink aan, dan kun je zelf aanbieder worden (artikel 25).

Naar het begrip
BegripGebruiksverantwoordelijke

Een bedrijf dat een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt. In het Engels: deployer.

Naar het begrip
BegripAI-model voor algemene doeleinden

Een model dat veel verschillende taken aankan, zoals een groot taalmodel. In het Engels: GPAI.

Naar het begrip

Boetes zijn er ook, maar ze zijn geen reden voor paniek. Voor verboden praktijken kan een boete oplopen tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet. Voor het MKB geldt het lagere van die twee bedragen. Lees meer in het artikel over de boetes.

Twee wetten

De AI Act en de AVG gelden naast elkaar.

Twee wetten, elk met een eigen vraag. Bij AI die met persoonsgegevens werkt, gelden ze allebei.

  • Een andere vraag. De AVG gaat over persoonsgegevens: mag je ze gebruiken en hoe bescherm je ze. De AI Act gaat over het AI-systeem zelf: wat het mag en hoe betrouwbaar het is.
  • Vaak allebei. Een AI-tool die cv's beoordeelt, valt onder de AVG omdat er persoonsgegevens in zitten. Werving staat bovendien in bijlage III als hoog risico.
  • Eén analyse waar het kan. Moet je voor een hoog-risicosysteem een grondrechteneffectbeoordeling (FRIA) maken, dan vult die je DPIA aan (artikel 27). Je doet het werk dus niet twee keer.

Wat de AVG vraagt bij AI-tools, lees je op de pagina over de AVG en AI.

Alle artikelen

Alle artikelen over deze wet, per vraag.

Kies de vraag die bij jou past. Elk artikel linkt terug naar deze pagina.

Wat de wet is

Valt mijn systeem eronder?

Wat moet ik als gebruiker doen?

Hoog risico en aanbieders

Grip in je eigen bedrijf

Diensten

Hulp van check tot register.

Bronnen

  1. Europese Unie, Verordening (EU) 2024/1689 (AI Act). eur-lex.europa.eu
  2. Europese Unie, Digital Omnibus, Verordening (EU) 2026/1744. eur-lex.europa.eu
  3. Rijksoverheid, Kabinet zet stap met toezicht op Europese AI-regels, 20 april 2026. rijksoverheid.nl
Vragen

Vragen over deze wet.

Geldt de AI Act voor ons als we alleen AI gebruiken?

Ja. Wie een AI-systeem inzet, is gebruiksverantwoordelijke. Voor de meeste MKB-bedrijven betekent dat AI-geletterdheid, geen verboden praktijken en transparantie waar mensen met AI praten. Bij hoog risico komen er plichten bij. Doe de AI Act-check voor één systeem.

Het hoge risico is toch uitgesteld?

Alleen dat deel. Bijlage III geldt vanaf 2 december 2027 en bijlage I vanaf 2 augustus 2028. De rest geldt al.

Wie houdt in Nederland toezicht?

Dat wordt geregeld in een Nederlandse uitvoeringswet. Het voorstel maakt de Autoriteit Persoonsgegevens en de RDI samen coördinerend toezichthouder; per sector blijft de bestaande toezichthouder bevoegd. Het voorstel lag in 2026 in internetconsultatie en is nog niet aangenomen.

Moet ik een AI-register bijhouden?

De wet noemt het register niet voor elke gebruiker. Toch is het de snelste manier om te weten welke plichten bij welk systeem horen. Daarom begint bijna elk traject ermee. Zo zetten we een AI-register op.

Opgesteld met AI-ondersteuning door de redactie van Prometheus21. Juridische zinnen zijn gecontroleerd door Babeth Vriend, CISO.

Volgende stap

Check welke regels voor jouw AI gelden.

Begin met de AI Act-check voor één systeem. Wil je het voor al je AI weten, plan dan een kennismaking.

Ik weet wat ik wil

Kennismaking

Je vertelt wat je wilt. Daarna krijg je direct een offerte.

Plan een kennismaking
Eerst het hele plaatje

Compliance Discovery Workshop

Een dagdeel bij jou op locatie. € 950, verrekend met de opdracht.

Plan je Discovery Workshop
Help me kiezen

AI-compliance-check

15 vragen, ongeveer 3 minuten. Na je naam en e-mail zie je waar je staat.

Doe de AI-compliance-check