AI Act tijdlijn: deadlines 2024, 2025, 2026 en 2027.

De AI Act kent vijf deadlines uit Artikel 113, van inwerkingtreding op 1 augustus 2024 tot de slotdeadline voor Annex I-producten op 2 augustus 2027. Daartussen liggen drie tussenstappen: verboden praktijken en AI-geletterdheid per 2 februari 2025, GPAI en governance per 2 augustus 2025, en volledige toepassing inclusief high-risk Annex III per 2 augustus 2026. Artikel 111 geeft een langere overgangstermijn, tot augustus 2027, voor GPAI-modellen die al voor augustus 2025 op de markt waren.

Prometheus21 bouwt AI Act-roadmaps per deadline voor MKB en mid-market. Rekening houdend met officiele tijdlijnen en ruimte voor mogelijke aanpassingen. Onderdeel van onze AI compliance-aanpak.

Plan een roadmap-sessie Doe de gratis AI-check (5 min)
Geschreven door Prometheus21, AI-strategiepartner voor het MKB ·
5deadlines
Kern-deadlines in Artikel 113 plus aanvullende overgangs-regelingen
3fases
Al van kracht, komende 2 jaar van kracht, Annex I over 3+ jaar
2026
Kern-deadline voor volledige toepassing high-risk Annex III-systemen
AI act fasering

Vijf deadlines, drie actieve fases. Plus aanhoudende discussies in Brussel.

De AI Act tijdlijn is vastgelegd in Artikel 113 van Verordening 2024/1689. De verordening is op 1 augustus 2024 in werking getreden (twintig dagen na publicatie in het Publicatieblad op 12 juli 2024). Vanaf dat moment is de wet formeel van kracht; de bepalingen worden gefaseerd toepasselijk volgens een schema dat loopt van februari 2025 tot augustus 2027. Deze fasering geeft organisaties tijd om zich voor te bereiden, maar betekent ook dat je je niet op een enkele deadline kunt richten; verschillende verplichtingen gelden op verschillende momenten.

De AI Act ingangsdatum als zodanig is dus 1 augustus 2024. De belangrijkste vervolgdatums zijn: 2 februari 2025 (verboden praktijken en AI-geletterdheid), 2 augustus 2025 (governance en GPAI), 2 augustus 2026 (volledige toepassing inclusief high-risk Annex III), 2 augustus 2027 (Annex I-producten en legacy GPAI). De volgorde is bewust: eerst de meest rechtstreeks-impactvolle bepalingen (verboden), dan de governance-structuur (GPAI-regels, toezichthouders), dan de kern-verplichtingen voor deployers en aanbieders van high-risk AI, dan de meest technisch-complexe categorie (AI in gereguleerde producten).

Tegelijk met deze officiele tempo loopt er aanhoudende discussie in Brussel over mogelijke aanpassingen. Eind 2025 en vroeg 2026 zijn er op meerdere niveaus signalen over vertragingen of vereenvoudigingen. De Commissie heeft gesproken over een Digital Omnibus-aanpak die digitale regelgeving (waaronder mogelijk de AI Act) vereenvoudigt of stroomlijnt. CEN-CENELEC JTC 21, het comite dat geharmoniseerde normen voor de AI Act ontwikkelt, meldt dat veel normen niet gereed zullen zijn voor de augustus 2026-deadline, wat conformity-assessment voor aanbieders bemoeilijkt. Industrie-lobby pleit actief voor uitstel van sommige high-risk deadlines. De officiele bindende data uit Artikel 113 blijven echter van kracht tot de Act formeel wordt gewijzigd; plan daar op.

Hieronder volgen drie grote visuele elementen. Eerst een horizontale tijdlijn met de vijf kern-deadlines in context. Dan detail-kaarten per deadline met concrete verplichtingen en voorbereidende acties. Tot slot een alert over de huidige Europese discussies, zodat je weet waar het politieke gesprek staat en hoe dat je planning beinvloedt. De insteek is dat je je voorbereidt op de officiele tijdlijn maar niet verrast wordt door eventuele aanpassingen.

Artikel 113 AI Act: Bepaalt de toepassings-data gefaseerd: 6 maanden voor verboden praktijken, 12 maanden voor GPAI en governance, 24 maanden volledig, 36 maanden voor Annex I-producten.

Artikel 111 AI Act: Overgangs-regelingen voor bestaande AI-systemen. Met name voor GPAI-modellen op markt voor augustus 2025 een langere termijn tot augustus 2027.

Bindend tenzij gewijzigd
Artikel 113-deadlines zijn juridisch bindend. Aanpassingen vragen formele wetswijziging, niet-zomaar-beleidsverklaring.
Plan op worst case
Bereid je voor op officiele tijdlijn. Als er uitstel komt is dat bonus; als niet, dan ben je op tijd.
Monitor actief
EU AI Office, Commissie-publicaties en AP-updates volgen. Wijzigingen worden officieel aangekondigd.
Visuele tijdlijn

Vijf deadlines op een tijdlijn

Van inwerkingtreding tot volledige toepassing. Groen = al van kracht, blauw = huidige actieve periode, oranje = aanstaande kern-deadline, paars = toekomstige deadline.

AI Act deadlines volgens Artikel 113

Status per april 2026: twee deadlines al van kracht, een actieve periode, twee toekomstige deadlines

1 aug 2024
Van kracht

Inwerkingtreding

Artikel 113

  • Verordening geldig
  • Direct werkend in EU
  • Start voorbereidingstijd
2 feb 2025
Van kracht

Verboden + literacy

Artikel 5 + Artikel 4

  • Verboden AI-praktijken
  • AI-geletterdheid verplicht
  • 6 mnd na inwerkingtreding
2 aug 2025
Actief

GPAI + governance

Hoofdstuk V + Art. 99, 100

  • GPAI-regels voor nieuwe modellen
  • AI Office operationeel
  • Sancties van kracht
  • Nationale toezichthouders
2 aug 2026
Aanstaand

Volledige toepassing

Annex III + Art. 50

  • High-risk AI deployer/aanbieder
  • Transparantie-eisen
  • CE-markering + conformity
  • Kern-deadline
2 aug 2027
Toekomstig

Annex I + legacy GPAI

Annex I-producten

  • AI in gereguleerde producten
  • MDR, Machinery, enz.
  • Legacy GPAI-modellen
  • Laatste overgangsdatum
Actuele ontwikkelingen

Wat op dit moment in Brussel loopt

Per april 2026 zijn er meerdere actieve sporen in Brussel die de uitvoering van de AI Act kunnen raken. Hier wat je moet weten.

Ontwikkelingen rond tempo en uitvoering

Status: actief in discussie, geen formele wetswijziging tot op heden

Op dit moment zijn er meerdere sporen in Brussel die kunnen leiden tot aanpassing van tempo of uitvoeringswijze van de AI Act. Deze ontwikkelingen zijn nog niet tot formele wetswijziging gekomen. De bindende deadlines uit Artikel 113 blijven dus van kracht tot het tegendeel officieel wordt gepubliceerd. Hieronder de bekende sporen:

  • Geharmoniseerde normen niet allemaal op tijd: CEN-CENELEC JTC 21 werkt aan EN-normen die aanbieders kunnen toepassen voor conformity-presumption (Artikel 40). Meerdere normen zullen waarschijnlijk niet voor 2 augustus 2026 beschikbaar zijn. De Commissie onderzoekt via common specifications (Artikel 41) een alternatief instrument; dit kan de praktische druk verlichten zonder formele wijziging van deadlines.
  • Digital Omnibus voorstel: De Commissie werkt aan een Digital Omnibus-pakket dat digitale regelgeving moet stroomlijnen en vereenvoudigen. Of en in welke mate de AI Act hierin wordt aangepast is in politieke discussie. Specifieke voorstellen tot vertraging van high-risk deadlines zijn verkend maar nog geen formele wetgeving.
  • Lobby voor uitstel high-risk: Sectorale organisaties (onder meer Europese tech-industrie, bepaalde sectoren in Annex I) pleiten voor uitstel van de 2 augustus 2026-deadline voor high-risk AI. Argumenten: geharmoniseerde normen niet beschikbaar, conformity-assessment-capaciteit niet op schaal, implementatie-guidance onvolledig.
  • Implementatie-handvatten AI Office: Het EU AI Office publiceert doorlopend richtsnoeren (guidelines) om de Act praktisch te maken. Deze zijn geen wet maar vormen bestuurlijk-interpretatief kader. Volg deze publicaties; ze kunnen in de praktijk tempo en verwachtingen verschuiven zonder de wettekst te veranderen.
  • Nationale uitvoeringswetten: Lidstaten (waaronder Nederland) werken aan hun nationale uitvoeringswet voor aanwijzing van toezichthouders, sandbox-implementatie, handhavingsbevoegdheden. Dit raakt de praktische-kant van AI Act-compliance.

Praktische implicatie voor jouw organisatie: plan compliance op de officiele Artikel 113-deadlines (worst case voor jou als compliance-plichtige). Monitor publicaties van de Europese Commissie, AI Office en de Autoriteit Persoonsgegevens voor wijzigingen. Bouw compliance-capaciteit op zodat eventueel uitstel ademruimte geeft in plaats van uitstel van actie. Als uitstel formeel wordt gepubliceerd en tot wijziging van Artikel 113 leidt, passen wij onze roadmap daarop aan. Volg onze AI Act onduidelijkheden-gids voor actuele discussiepunten.

Per deadline

Details per deadline

Per datum: wat is van toepassing, wat moet je doen, welke voorbereiding is relevant.

2 februari 2025

Van kracht

6 maanden na inwerkingtreding

Wat is van toepassing

Artikel 5 (verboden AI-praktijken) en Artikel 4 (AI-geletterdheid). Plus de artikelen 1-3 voor scope en definities.

  • Check AI-portfolio tegen Artikel 5-lijst van verboden praktijken; stop wat daar onder valt
  • Organiseer AI-geletterdheidstraining voor personeel dat met AI werkt
  • Documenteer trainings-deelname per medewerker
  • Check of SaaS-leveranciers geen verboden praktijken gebruiken

2 augustus 2025

Van kracht

12 maanden na inwerkingtreding

Wat is van toepassing

Hoofdstuk V (General Purpose AI), Artikel 99 en 100 (sancties), governance-structuur (AI Office, nationale toezichthouders, Artikel 64-73).

  • GPAI-aanbieders: compliance voor nieuwe modellen vanaf deze datum verplicht
  • Deployer: check GPAI-compliance-status van leveranciers (OpenAI, Anthropic, Google, enz.)
  • Klaar maken voor handhaving: Artikel 99 boetes nu toepasselijk
  • Nederland: contacten met AP (coordinerend toezichthouder) opbouwen

2 augustus 2026

Kern-deadline

24 maanden na inwerkingtreding

Wat is van toepassing

Volledige AI Act: high-risk Annex III-verplichtingen (Artikelen 8-27), Artikel 50 transparantie (chatbots, deepfakes, AI-content), conformity assessment, CE-markering, EU-database-registratie.

  • High-risk aanbieder: start conformity assessment uiterlijk 6 maanden vooraf
  • High-risk deployer: menselijke-controle-procedures opzetten
  • Iedereen met chatbot of AI-content: Artikel 50-disclosures implementeren
  • Start voorbereidings-traject uiterlijk Q2 2025 voor tijdige gereedheid

2 augustus 2027

Toekomstig

36 maanden na inwerkingtreding

Wat is van toepassing

High-risk AI binnen Annex I-producten (AI als veiligheidscomponent in medische apparatuur, machines, speelgoed, voertuigen, enz.). Plus laatste overgangstermijn voor legacy GPAI-modellen die al voor augustus 2025 op markt waren.

  • Fabrikanten: combineer AI Act-eisen met bestaande MDR/Machinery/RED-proces
  • Check of notified body voor product ook AI Act accrediteerd is
  • Legacy GPAI: check compliance-status bij leveranciers
  • Hergebruik productregulerings-proces voor dubbele compliance-efficientie
Onze aanpak

Deadline-gedreven compliance-aanpak

Onze roadmap per AI-portfolio: welke deadline voor welk systeem, in welke volgorde.

Portfolio-check

AI-systemen classificeren, rol vaststellen, koppelen aan deadline(s). Resultaat: deadline-tabel per systeem.

Nu-actie

Artikel 5-verboden check, Artikel 4 AI-geletterdheid: beide van kracht, dus direct actie.

Aug 2026-traject

High-risk traject starten uiterlijk 12 maanden vooraf. Artikel 50-transparantie implementeren.

Monitor + bijsturen

EU-publicaties, AP-guidance, sectorale richtsnoeren volgen. Roadmap aanpassen bij wetswijziging.

Onze belofte: Deadline-gedreven roadmap die rekening houdt met officiele tijdlijnen en ruimte laat voor politieke wijzigingen. Kwartaal-updates bij materiele verandering in Brussel. Koppeling met onze AI Act compliance roadmap-gids.

Valkuilen

Vier valkuilen bij tijdlijn-planning

Fouten bij AI Act-deadlines die tot handhavingsrisico leiden.

Valkuil 1

Alleen op aug 2026 richten

Veel directies ervaren de AI Act als 'iets voor augustus 2026'. Fout: Artikel 5 en 4 zijn al sinds februari 2025 van kracht. Check en implementeer die nu, niet pas in 2026. Handhaving kan ook eerder plaatsvinden.

Valkuil 2

Wachten op uitstel

Hopen dat de Commissie tempo verschuift en dus pas actie nemen als dat duidelijk is, is risicovol. Uitstel is niet gegarandeerd. Plan op officiele deadlines; als uitstel komt, is het bonus-tijd om te finetunen.

Valkuil 3

Leveranciers-compliance vergeten

Als deployer ben je afhankelijk van AI-leverancier-compliance. Check per leverancier per deadline: GPAI-aanbieders voor augustus 2025, high-risk-aanbieders voor augustus 2026. Niet-compliant leverancier = risico voor jou.

Valkuil 4

Geen monitoring van wetswijzigingen

Wetswijzigingen en guidance-publicaties verschijnen doorlopend. Zonder actieve monitoring mis je relevante updates van EU AI Office, Commissie, AP. Abonneer op officiele nieuwsbrieven; volg sectorale koepelorganisaties.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over AI Act tijdlijn

Actuele stand per april 2026. Voor recente wetswijzigingen: raadpleeg officiele EU-publicaties.

Stel je vraag
Per kern-deadline uit Artikel 113 AI Act. 2 februari 2025: Artikel 5 verboden praktijken en Artikel 4 AI-geletterdheid al van toepassing. 2 augustus 2025: governance-regels en General Purpose AI-regels (Hoofdstuk V) plus sanctie-artikelen 99 en 100. 2 augustus 2026: volledige toepassing inclusief Annex III high-risk AI en Artikel 50 transparantie. 2 augustus 2027: AI-componenten in producten onder Annex I EU-productregulering. Bestaande GPAI-modellen op markt voor 2 augustus 2025 hebben tot 2 augustus 2027 compliance-tijd. Begin met Artikel 5 en 4 omdat die nu al handhaafbaar zijn; werk op naar de latere deadlines. Let op: er lopen discussies in Brussel over mogelijke aanpassingen van tempo; volg officiele publicaties.
Per april 2026 gelden: Artikel 5 (verboden AI-praktijken), Artikel 4 (AI-geletterdheid van personeel), Artikel 99 en 100 (boetes voor overtreding van hiervoor genoemde artikelen), General Purpose AI-regels uit Hoofdstuk V voor nieuwe GPAI-modellen, governance-structuur (AI Office, nationale toezichthouders). Niet nog volledig: Annex III high-risk AI deployer/aanbieder-verplichtingen (vanaf augustus 2026), Artikel 50 transparantie (vanaf augustus 2026), Annex I product-AI (vanaf augustus 2027). In Nederland is de Autoriteit Persoonsgegevens aangewezen als coordinerend toezichthouder; sectorale autoriteiten hebben eigen rollen. Nationale uitvoeringswet-implementatie loopt nog.
De AI Act is op 1 augustus 2024 in werking getreden, twintig dagen na publicatie in het Publicatieblad van de EU (12 juli 2024). De inwerkingtreding is de formele start; van toepassing-wording volgt gefaseerd volgens Artikel 113. Dit betekent dat de verordening technisch van kracht is sinds augustus 2024, maar dat verplichtingen gefaseerd handhaafbaar worden. De verordening heeft directe werking in alle EU-lidstaten zonder dat nationale wetgeving nodig is; wel kunnen lidstaten aanwijzingsbesluiten voor toezichthouders nemen. Nederland heeft de AP als coordinerend toezichthouder aangewezen.
Volledige toepassing van AI Act, 24 maanden na inwerkingtreding. Vanaf deze datum zijn de high-risk Annex III-verplichtingen voor aanbieders en deployers van toepassing (Artikelen 8-27 voor die systemen), inclusief conformity assessment, CE-markering, technische documentatie, human oversight, monitoring, logs, registratie in EU-database. Artikel 50 transparantieverplichtingen (chatbots, gegenereerde content, deepfakes) worden volledig toepasselijk. Dit is de grootste en zwaarste deadline van de AI Act. Voor MKB-aanbieders die high-risk AI op de markt brengen: deze deadline vraagt substantiele voorbereiding (6-12 maanden implementatie). Start uiterlijk Q2 2025 met compliance-traject als je in augustus 2026 gereed moet zijn.
High-risk AI binnen producten onder Annex I (EU-productregulering) wordt volledig toepasselijk. Dit omvat AI-componenten in medische apparatuur (MDR/IVDR), speelgoed, machines, liften, voertuigen, radioapparatuur, enzovoort. Extra jaar tempo-verschil omdat deze systemen onder bestaande productregulering vallen, waar conformity-assessment via notified bodies loopt; aanpassing van die infrastructuur vraagt tijd. Voor MKB-fabrikanten in deze sectoren: dubbele compliance. Ook GPAI-modellen die al voor 2 augustus 2025 op markt waren, hebben uiterlijk 2 augustus 2027 om te voldoen aan GPAI-verplichtingen uit Hoofdstuk V. Voor deployers die AI in deze producten inzetten: controleer leverancier-compliance ruim voor deze datum.
De deadlines in Artikel 113 zijn juridisch bindend tenzij de Act expliciet wordt gewijzigd. Tegelijk lopen er eind 2025 en 2026 actieve discussies in Brussel over de implementatie en tijdpad. Drie elementen spelen. Eerste: CEN-CENELEC-JTC 21 werkt aan geharmoniseerde normen voor de AI Act; deze zijn voor de augustus 2026-deadline waarschijnlijk niet allemaal gereed, wat conformity-assessment moeilijker maakt. Tweede: er zijn signalen over een Digital Omnibus-voorstel van de Commissie dat digitale regelgeving (inclusief AI Act) kan vereenvoudigen of temporeren. Derde: sectorale lobby's pleiten voor uitstel van specifieke deadlines. Advies: plan voor de officiele deadlines (worst case voor jou als compliance-plichtige), monitor publicaties van de Commissie en EU AI Office voor eventuele aanpassingen, bouw compliance-capaciteit zodat vertragingen ademruimte zijn en niet uitstel van actie.
Drie acties. Eerste: prioriteer op basis van risicoclassificatie. Verboden AI-praktijken stoppen is direct, high-risk deployer-verplichtingen zijn tweede prioriteit, Artikel 50-transparantie derde. Tweede: documenteer inspanning. Als je niet volledig compliant bent op deadline, is aantoonbare proactieve inspanning belangrijk voor boete-bepaling (Artikel 99 lid 7). Derde: communiceer met toezichthouder (AP of sectoraal) bij complexe situaties. In beginperiode zal handhaving waarschijnlijk proportioneel zijn met focus op serieuze overtredingen, niet administratieve onvolledigheden. Dit is niet het moment om totaal in te halen, wel om structureel richting te kiezen.
General Purpose AI-regels in Hoofdstuk V AI Act zijn van toepassing vanaf 2 augustus 2025. Nieuwe GPAI-modellen die na die datum op de markt komen, moeten direct voldoen aan de verplichtingen (technische documentatie, copyright-informatie, systeemkaarten, risico-management voor GPAI met systemisch risico). Bestaande GPAI-modellen die voor 2 augustus 2025 op de markt waren, hebben een langere overgangstermijn tot 2 augustus 2027 (Artikel 111 lid 3). Voor MKB betekent dit: als je een GPAI-gebaseerde toepassing bouwt, check welke GPAI-modellen compliant zijn en wanneer. Voor de meeste MKB (deployer-gebruiker van GPAI) is dit indirect; je bent afhankelijk van compliance van leveranciers zoals OpenAI, Anthropic, Google. Voor GPAI-aanbieders zelf is dit wel directe verplichting. Zie onze GPAI-gids.
Ja. De AI Act is een verordening met directe werking, dus nationale omzettingswet is niet nodig voor de materiele bepalingen. Wel heeft Nederland wetgeving nodig voor aanwijzing van nationale toezichthouders (Artikel 70), instelling van nationale sandbox (Artikel 57), boete-heffing en handhavingsbevoegdheden. Een wetsvoorstel Uitvoeringswet AI-verordening is in voorbereiding en loopt via regulier wetgevingsproces. AP is voorlopig aangewezen als coordinerend toezichthouder. Publieke consultaties en kamerbehandeling kunnen enkele maanden duren. Dit raakt MKB indirect: bij handhaving-moment is de nationale wet leidend voor processtappen. Check periodiek de stand van het wetsvoorstel op wetgevingskalender.nl voor actuele info.
Per deadline een specifieke voorbereidingsstrategie. Feb 2025 (al van kracht): check Artikel 5-verboden AI op je portfolio; borg Artikel 4 AI-geletterdheid voor personeel. Aug 2025 (al van kracht): als GPAI-aanbieder compliance starten; als deployer leveranciers checken op GPAI-compliance. Aug 2026 (kern-deadline): high-risk AI-classificatie afronden, conformity-assessment starten 6-12 maanden vooraf, Artikel 50-transparantie implementeren bij chatbots en AI-content. Aug 2027 (Annex I + legacy GPAI): voor fabrikanten in gereguleerde producten: parallel met MDR/Machinery-regulering; voor GPAI-consumers: check compliance van nog niet-migrated modellen. Onze AI Act compliance-roadmap-gids werkt dit per scenario uit.

AI Act roadmap per deadline opstellen

Plan een kennismaking voor een roadmap-sessie. We bouwen per AI-systeem een concreet tijdlijn-plan, rekening houdend met officiele deadlines en ruimte voor Brusselse aanpassingen.

Plan een gratis kennismaking Doe de gratis AI-check (5 min)